نظريهء نسبيّت عدالت لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَيِّناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْكِتابَ وَ الْمِيزانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ « 1 » . بحث امشب ما در اطراف عدالت است كه آيا عدالت نسبى است يا مطلق ؟ اول ارتباط اين بحث را با بحث خودمان در شبهاى گذشته عرض بكنم ، بعد وارد مطلب بشوم . عرايضى كه ما در شبهاى پيش عرض كرديم اين بود كه در ارتباط با مقتضيات زمان ، بعضى امور تقاضاهاى مختلف دارند . اينها همان امورى هستند كه تغييرپذيرند . ولى يك سلسله تقاضاها و احتياجات هستند كه ثابت و لايتغيرند ؛ امورى نيستند كه در زمانهاى مختلف تغيير بپذيرند ، بلكه آنها را بايد حفظ كرد . انحراف زمان از اينها دليل بر انحراف و فساد زمان است . به عبارت ديگر احتياجات فردى و اجتماعى بشر بر دو قسم است : بعضى ثابت است و بعضى متغير . ما در اين زمينه بايد در دو جبهه بجنگيم و با دو دسته طرف هستيم : يك دسته كسانى هستند كه به احتياجات متغير اعتقاد ندارند و همهء احتياجات بشر را در تمام زمانها ثابت فرض مىكنند ، كه ما نام آنها را جامدها مىگذاريم . دستهء ديگر افرادى هستند كه ما

--> ( 1 ) حديد / 25